Wat kan de spiraal van polarisatie doorbreken ? En waar komt die spiraal vandaan ? Wat gebeurt er toch in de politiek met verstandige mensen ? In Amerika vechten de partijen elkaar het Huis en de Senaat uit, gijzelt uiterst rechts (de teaparty) een discussie over hoe het land kan worden gered.... In Europa zijn we nu al maanden aan het kabbelen over het redden van de Euro en de Economische Unie. Als we daar dan uiteindelijk maatregelen nemen melden we een deel maar niet uit angst voor de markt en rechts stemmers-sentiment.
Sinds nine-eleven is er iets aan de hand... Er is meer spanning tussen religies, we wantrouwen de islam, de angst vindt zijn weg naar de politiek, waar plotseling oorlogsretoriek tegen een religie ontstaat. Burgers worden bang, worden als kiezer steeds slechter voorspelbaar en partijen die traditioneel polariseren door te profileren en daarna in regeringen gaan samenwerken, worden links en rechts ingehaald door meer extreme blokken. De politici van het midden, van 'een beetje' links en van 'een beetje' rechts worden gegijzeld door 'vleugels', door partijen waardoor ze zich enigszins 'uitgehold' weten en beginnen ook naar buiten te schuiven. Na de angst van de uitersten op links en rechts voor de islam, de dreiging van de grote multinationals die meer macht hebben dan hun regeringen, voor de mondialisering, treedt langzaam de angst van de politici van het midden naar voren voor de angstpolitici aan de buitenkant van het politieke spectrum. Er was tijdens de formatie een grote weerstand tegen paars en andere constructies, die PVV en SP te veel in de kaart zouden spelen. Het experiment van het gedoogkabinet lijkt in de dagelijkse politiek best aardig te lukken, maar sinds Oslo beginnen meer mensen zich af te vragen wat er moet gebeuren. Er is minimaal één partij die met steeds hardere retoriek het klimaat steeds meer verziekt. Nog even en het debat dat we daarover gaan voeren versterkt de spiraal van actie en reactie, van naar elkaar wijzen en de schuld geven, elkaar verketteren. Ik wil daar uit... Ik heb in "that certain je ne sais quoi" geprobeerd aan te geven wat voor politiek en politici, naar mijn verwachting en vermoeden, door de kiezers wordt gewenst. Het gekakel dat ik de laatste tijd zie en hoor, drijft daar steeds verder van weg.
Wordt het volk er wijzer van, als straks, als de vakanties voorbij zijn, Cohen en Pechtold vol in de aanval gaan op Rutte en Verhagen om Wilders ? Het is verleidelijk. Ze hebben bij de vorming van dit kabinet steeds gezegd, Verhagen op het congres zelfs tot op het bot ontroerd, dat ze afstand van Wilders zouden nemen als hij weer voluit uit de bocht zou vliegen, maar behalve een wat schouderophalend "Wilders spreekt altijd fortissimo" van Rutte en een poging van Verhagen om ook begrip te hebben voor de verontrusting van stemmers op Wilders is het nog niet gekomen. Ze zijn stil, ze nemen geen afstand. Ja het is verleidelijk, maar schieten we er wat mee op ? Heeft het zin om straks, na de vakanties, in de Kamer Wilders vol onder vuur te nemen ? Heeft het zin om het allemaal maar dood te zwijgen en over te gaan tot de orde van de dag ? Of zou een echte dialoog van politici over de vraag wat voor samenleving ze willen en wat voor soort politiek daarin, zou het volk daar niet wat aan hebben ?
Waar het volk wijzer van wordt, vermoed ik, is als de politici van het midden elkaar leren vinden en hun angstjes voor hun vleugels overstijgen. Niet bang zijn dat ze door weglopende kiezers verder worden uitgehold, niet de extremen gaan napraten, ze ook niet salonfähig te maken door met ze te gaan samenwerken. En vooral ook niet terug naar de oude politiek. Ik heb de indruk dat de oude tegenstelling tussen rechts (VVD) en links (PvdA) is achterhaald door de tegenstelling centrum/extreem. Verkiezingsstrijd waarin VVD en PvdA zich tegenover elkaar stellen lijkt zinloos. We hebben waarschijnlijk een minder verbrokkeld politiek landschap nodig, grotere partijen, met een duidelijk beeld over waar het met het land heen moet de komende paar jaar. En vooral in het midden mensen die in rust kunnen uitleggen, waarom polarisatie, waarom spiralen in actie/reactie/haat en wraak/onderlinge verkettering een samenleving niet verder helpen. Is het geen tijd om na te denken of we in het midden niet iets als een confessioneel en een niet-confessioneel blok nodig hebben. Met daaromheen een paar kleinere uitersten of intellectuele partijen die het midden wakker houden... dat we gaan naar twee of drie blokken die de slagkracht hebben om te regeren ?
Toont de gijzeling van het debat en de media-aandacht door een politicus die kerkelijke gebouwen tot haatpaleizen bestempelt niet gewoon aan dat polarisatie door politici met verstand en moed beëindigd zou moeten worden? Wordt het niet tijd voor een nieuw des Indesberaad of iets dergelijks ? Voor angst en haat is geen structurele plaats in de politiek, daar gaat de politiek zelf aan kapot. Kom op, politici van het midden en 'een beetje', bouw een brug, uit liefde voor Volk en Vaderland.