Ik dacht nog even dat ze sprakeloos waren, overdonderd door de nuance (en de PVV is nou eenmaal niet zo van de nuance) in toon en redenering. Maar toen, na ruim 24 uur pas, kwam het toch: "Deze redenering kan maar voor een zeer beperkt deel van de groep gelden…".
We hebben een paar nieuwe uitdrukkingen erbij. De eerste, “Het meisje Sahar” zal niet zolang de denkstromen kleuren en leiden. Op dit moment kan ik niet iets in een boek lezen als: “Het meisje (….) besloot oma op te zoeken in het bos. De grote boze wolf verkneukelde…” zonder Sahar erachter te horen. Maar dat zal wel snel slijten. De media doen dat. Iemand bij een krant of een nieuwsrubriek noemt het meisje niet gewoon bij voor-, achternaam en woonplaats, maar verzint “het meisje Sahar” en beleidsmakers en politici nemen dat over. Tegelijkertijd wordt het daarmee van een concreet meisje een soort levend voorbeeld, of zinnebeeld voor een aantal andere meisjes en hun gezinnen in een vergelijkbare situatie. In plaats van “het meisje Sahar” wordt het dan “een Sahar”, zoals we “een” soms gebruiken om een soort niveau of uitzonderlijkheid aan te geven. De tweede, “verwestering”, (afgeleid van het woord “verwesterd” veronderstel ik) is de beleidsinnovatie. Nou wisten alle protesterende schoolklassen en sportclubs al jaren dat je goed geïntegreerde kinderen in een onmogelijk lot wurmt als je ze terugstuurt naar hun soms extreem islamitisch stukje geboortegrond, maar politici wilden daar niets van horen. Rita Verdonk vond al dat homo’s wel terug naar Iran konden: als ze er maar niks aan deden mochten ze het daar best zijn. Het was nooit een criterium. Nu ineens komt iemand er achter dat als je een in Nederland opgegroeid meisje, dat eraan gewend is dat vrouwen serieus genomen worden en vrijheden hebben (Sorry opzijers, het is ook hier nog niet ideaal, maar in vergelijking…) terugstuurt naar de streng islamitische Afghaanse wereld, dat er dan een boel ellende ontstaat. Leve Leers. De mate waarin iemand verwesterd is, iemands verwestering, moet van geval tot geval worden vastgesteld, waarbij voorop staat dat meisjes al snel ernstiger gevolgen ondervinden van verwestering dan jongens. Logisch. Het mag geen groepscriterium zijn, maar een individueel criterium, met beslissingsrecht bij de minister. Dit woord zal nog wel even in zwang blijven
De eerste reacties (radio in de auto) waren curieus. Verwestering is een per ongeluk gewenst gevolg (goed ingeburgerd geraakt) van onze onhandig lange procedures. Dat was de eerste die ik hoorde. Ik dacht altijd dat inburgeren een keuze is die inspanning vergt, maar nee dus, het is een eigenlijk ongewenst, gewenst beleidseffect begreep ik ineens. Van wie deze gotspe kwam weet ik niet, ik dacht iemand van de PvdA. Een ander, ik dacht een VVD-er, haalde het begrip “aanzuigende werking” weer van stal. Met als conclusie dat dit beleid geen beleid mocht worden, maar alleen een beleidsmatig gelegitimeerde uitzonderingssituatie, anders zou Nederland te populair worden bij al die kansarme gelukszoekers uit islamitische landen. Van de PVV was in de eerste uren nog niets te horen, Hero Brinkman werd gevraagd maar die moest eerst nog met de fractie overleggen.
Nou zijn er (waarschijnlijk voornamelijk mannelijke) gezelschappen waarin je de term aanzuigende werking niet kunt gebruiken zonder een soort joelerig “geen bezwaar” uit te lokken, maar ik heb deze uitdrukking nooit helemaal goed begrepen en al zeker in dit verband niet. Ik probeer me een straatarme en ongeletterde achterstandsburger uit een land als Afghanistan voor te stellen, die dan uit een Nederlandse krant leest dat Sahar mocht blijven. Hij gaat naar de binnenplaats waar de beburkade meisjes spelen en roept “Saharretje, kom we gaan naar Nederland. Ergens in het noorden daar. We doen net of we je als Nederlands kind opvoeden, als dat lukt mogen we allemaal blijven, maar denk nou niet dat we je echt zo serieus…” Zo’n man moet dan een jaar of tien net doen of hij geen verlicht despoot is, voordat hij een status krijgt. En dat alleen al is als zet tegen de masculiene cultuur daar een meesterlijke… Nee, ik zie die Afghanen daar echt in horden op afkomen… Het tweede beeld dat ik erbij krijg is een soort delta van rietjes waardoor links en ook een deel van christelijk-sociaal Nederland hartstochtelijk staat te zuigen en dan een soort kansarme islamitische tsunami veroorzaakt waar rechts Nederland zich terecht verschrikkelijk over opwindt. En let op, de term is al jaren oud, waarschijnlijk door Frits Bolkestein of iemand uit zijn omgeving bedacht. Het moet iets te maken hebben met de tussenpersonen, mensensmokkelaars, die weten wie waar het meeste kans maakt. Dat, in die situatie, kan ik me dan nog voorstellen, maar dat Afghanistan ineens naar Nederland zou leeglopen, door het beleid rond “een meisje Sahar”, nee, de aanzuigende werking daarvan ontgaat me totaal. En bovendien is in Nederland de uittocht naar islamitische landen al een tijdje groter dan de instroom uit die landen. We zijn nog steeds bang van iets abstracts.
Ik zie wel een stuwende werking als gevolg van de Arabische lente. Er is al “een Lampedusa”, een Italiaans eilandje dat als een soort natuurlijke terminal fungeert. Daar ligt een beleidsvraagstuk op Europees niveau. Nog afgezien dat je die weglopers daar toch niet Berlusconi gunt als drup na de regen waar ze vandaan komen, moet goed worden nagedacht hoe we hier in het internationale spel netjes mee omgaan. De aanzuigende werking van Sahar (sorry meisje voor deze zin) lijkt mij geen debat waard, maar ook die nuance zal de PVV wel ontgaan. Blijft een dit keer welgemeend chapeau voor Gert, ere wie ere…, als er één kabinet was waarvan ik dit soort beleidsinnovatie niet had verwacht was het dit gedoogkabinet. Ik hoop dat deze innovatie aanzuigende werking krijgt